ANATOMÍA DO CRAEGA — PARTE II: MODELO DE TRANSPARENCIA

ECOGOB
13 dic 2025
3 Min. de lectura

Actualizado: 21 dic 2025

Na primeira entrega desta serie analizamos como está distribuído o poder dentro do CRAEGA e verificamos que a maioría industrial no Pleno condiciona estruturalmente a toma de decisións. Esa arquitectura institucional explica quen decide. Pero para entender como funciona realmente o organismo é necesario examinar unha segunda cuestión: que pode coñecer o sector e a cidadanía sobre esas decisións, a súa execución e a súa xestión interna?. É aquí onde entra o modelo informativo do consello regulador.

O CRAEGA é unha corporación de dereito público que xestiona unha función reguladora exclusiva e que se financia maioritariamente coas taxas obrigatorias que pagan os seus operadores. Nesta posición, a transparencia non é un elemento accesorio nin voluntario: é unha obriga legal e unha condición elemental de responsabilidade institucional. Tanto a Lei estatal 19/2013 coma a Lei galega 1/2016 establecen que entidades deste tipo deben publicar información suficiente para comprender a súa estrutura, o seu funcionamento, o destino dos recursos públicos e os criterios cos que actúan.

Cando se examina o que o CRAEGA publica hoxe, a distancia respecto deste mínimo legal é evidente. Existen datos sectoriais —operadores, superficie, produción, vendas—, pero falta a documentación imprescindible para comprender o funcionamento do consello regulador: contas anuais completas, execución orzamentaria, detalle de gastos, información sobre persoal ou informes de actividade que expliquen como se toman e se executan as decisións. Sen estes documentos non é posible seguir o rastro da xestión nin avaliar como se administran as taxas e/ou axudas que financian o sistema.

Para visualizar con claridade esta situación, elaboramos a seguinte matriz de cumprimento das obrigas de publicidade activa, baseada exclusivamente na información publicamente dispoñible na web institucional do CRAEGA:

MATRIZ DE CUMPRIMENTO

1. Información institucional, organizativa e de planificación (art. 6 Lei 19/2013)

Obrigación	Publicación requirida	Publicado?	Cumprimento
Funcións da entidade	Descrición das funcións públicas	Si	Cumpre
Organigrama e composición	Estrutura, cargos, vogalías	Si	Cumpre
Normativa aplicable	Regulamento e modificacións	Si	Cumpre
Plans e programas	Plan anual, obxectivos, avaliacións	Non	Incumpre

2. Información sobre persoal (art. 10 Lei 1/2016)

Obrigación	Requirimento	Publicado?	Cumprimento
Relación de postos de traballo	Estrutura de persoal	Non	Incumpre
Número e tipo de persoal	Datos de efectivos	Non	Incumpre
Retribucións de altos cargos	Información salarial e/ou indemnizacións	Non	Incumpre

3. Información económico-orzamentaria (art. 8 Lei 19/2013 e art. 11 Lei 1/2016)

Obrigación	Requirimento	Publicado?	Cumprimento
Orzamentos anuais	Aprobado e executado	Non	Incumpre moi grave
Contas anuais e auditorías	Balance, memoria, informes	Non	Incumpre moi grave
Información financeira	Financiamento e ingresos	Non	Incumpre
Período medio de pagamento	Dato obrigatorio	Non	Incumpre
Indicadores económicos	Gasto por áreas	Non	Incumpre

4. Información patrimonial (art. 12 Lei 1/2016)

Obrigación	Requirimento	Publicado?	Cumprimento
Relación de bens patrimoniais	Inmobles, vehículos, etc.	Non	Incumpre

5. Convenios (art. 8 Lei 19/2013 e art. 15 Lei 1/2016)

Obrigación	Publicado?	Cumprimento
Texto íntegro dos convenios	Non	Incumpre
Modificacións e extincións	Non	Incumpre

6. Subvencións (art. 8 Lei 19/2013 e art. 17 Lei 1/2016)

Obrigación	Publicado?	Cumprimento
Axudas recibidas pola entidade	Non	Incumpre

O resultado é claro: o CRAEGA cumpre coas obrigas máis básicas de identificación institucional, pero incumpre sistematicamente as obrigas económico-financeiras, laborais e documentais, que son precisamente as que permiten avaliar a súa actividade, a xestión dos recursos e a aplicación das decisións adoptadas polo Pleno, polo tanto, o funcionamento interno do organismo queda fóra do alcance do sector que o financia e da cidadanía que depende del.

Desde Ecogob defendemos que a transparencia non é un fin en si mesma, senón unha condición necesaria para que exista responsabilidade pública. Por iso impulsamos unha iniciativa cidadá que solicita ao CRAEGA o cumprimento estrito das súas obrigas legais de publicidade activa. Se consideras que un organismo público debe explicar con claridade como funciona, convidámoste a asinar pola transparencia. Aclarar é avanzar.