Cando unha decisión afecta a todo o sector ecolóxico galego... a cidadanía está chamada a participar

​

Un investimento inmobiliario pagado entre todas/os?

​

O Consello Regulador da Agricultura Ecolóxica de Galicia (Craega), o organismo responsable do sistema público de certificación ecolóxica, leva asentado en Monforte de Lemos desde a súa creación, desenvolvendo alí toda a súa actividade coa colaboración do Concello, que cedeu as instalacións necesarias para o seu funcionamento. Esta vinculación histórica fixo que o Consello Regulador formase parte da vida institucional, económica e social da comarca durante décadas.

Por iso sorprendeu especialmente que, entre marzo e abril de 2024, diversos medios de comunicación galegos recollesen que o Craega acordara o traslado da súa sede desde Monforte de Lemos á cidade de Lugo. A devandita cobertura informativa sinala que esta decisión xerou debate social e institucional, especialmente tras difundirse que o Craega puido ter dispoñible algunha alternativa para manter a súa sede en Monforte de Lemos sen custes asociados, optando finalmente pola adquisición dun inmoble en Lugo mediante investimento público. Dado que esta información procede de publicacións xornalísticas, considérase relevante poder contrastala mediante datos oficiais.

​

É importante lembrar que as boas prácticas que se aplican a organismos públicos e entidades certificadoras financiadas con taxas obrigan a que a súa economía funcione con equilibrio: é dicir, que os ingresos sirvan simplemente para cubrir o custo real do servizo, sen xerar beneficios nin acumular patrimonio innecesario. Por iso non adoita considerarse normal que se destinen fondos a mercar inmobles ou realizar investimentos inmobiliarios permanentes, xa que este tipo de operacións non forman parte das funcións propias dun organismo que ten como misión garantir a certificación e o control dun produto de interese público.

​

Non estamos a pedir nada que non se aplique xa noutras corporacións de dereito público que xestionan recursos colectivos. Neses casos, mesmo cando a compravenda de inmobles non se somete ao procedemento estrito da contratación pública, si se esixe que a operación estea motivada e xustificada por escrito, con constancia documental e revisión xurídica, garantindo transparencia, racionalidade económica e control interno. Así mesmo, a doutrina xudicial europea e estatal ten reiterado que os organismos creados para executar funcións públicas deben aplicar os principios de publicidade, transparencia, igualdade e concorrencia, propios da contratación pública, aínda que formalmente se trate de contratos patrimoniais.

Polo tanto, cando unha entidade pública ou corporación de dereito público xestiona fondos de natureza pública e toma decisións patrimoniais relevantes, non pode facelo sen un expediente completo, motivado e debidamente fiscalizado. Estes estándares son comúns no sector público e constitúen unha garantía básica de bo goberno.

​

Un gasto que pode ter impacto directo nos/as produtores/as certificados/as

Como a compra do inmoble e o traslado da sede implican un investimento realizado con fondos públicos, resulta razoable pedir información clara e verificable que axude a comprender o alcance real desta operación. En particular, considérase importante coñecer:

​

• o custo total do proceso, incluíndo a adquisición, reforma e equipamento da nova sede en Lugo, así como os gastos asociados ao traslado;
   

• se esta decisión repercute ou pode repercutir nos custes de certificación que as produtoras e produtores ecolóxicos teñen que asumir cada ano;
   

• e se chegaron a estudarse alternativas sen custo público en Monforte de Lemos, así como os criterios técnicos e económicos utilizados para descartar ou priorizar unhas opcións fronte a outras.

​

O traslado e o seu custo humano para o persoal do Craega

O proceso de cambio de sede non só xerou debate institucional, senón tamén unha situación laboral complexa para parte do persoal con posto en Monforte de Lemos.

Segundo recollen diferentes medios de comunicación, adoptáronse decisións individuais diversas: algunhas persoas aceptaron o traslado, outras optaron por extinguir a súa relación laboral e outras recorreron á vía xudicial. De feito, en novembro de 2025 transcendeu que dúas sentenzas do Xulgado do Social de Lugo non consideraron acreditadas as causas organizativas alegadas para determinadas modificacións de posto, ordenando a reincorporación do persoal demandante ao centro de Monforte de Lemos. Polo que se coñece publicamente, aínda existen procedementos pendentes de resolución.

​

Este escenario tivo —e pode seguir tendo— un impacto humano significativo. O persoal afectado ten as súas vidas asentadas en Monforte de Lemos: familias, fillos e fillas escolarizados, redes sociais e de apoio, amizades, responsabilidades de coidados ou tratamentos médicos de referencia. Para estas persoas, un traslado forzoso non é só un cambio profesional, senón unha alteración profunda das súas condicións de vida, con posibles consecuencias persoais, económicas e emocionais moi relevantes.

​

Súmate!

Para poder coñecer con exactitude que ocorreu e cal é a situación real, estase a promover unha petición colectiva dirixida ao Craega coa fin de solicitar información oficial, completa e accesible.

​

Se compartes a importancia de que estas decisións se expliquen con transparencia e de que o sector e a cidadanía poidan acceder a datos claros, podes apoiar a iniciativa a continuación.